EXPLICATIONS SUPPLÉMENTAIRES · LECTURE EN 2 MINUTES
Aandelen vragen een dubbele controle
Een kanscontract kan bepalen dat de aandelen van de eerstoverledene onder voorwaarden aan de langstlevende toekomen. Bij vennootschapsaandelen is niet alleen het familiaal vermogensrecht belangrijk. Ook de statuten, overdrachtsbeperkingen, aandeelhoudersovereenkomsten en waardering kunnen bepalen of de regeling uitvoerbaar is.
In voorafgaande beslissing 26031 onderzocht VLABEL een overeenkomst tussen echtgenoten met scheiding van goederen. Elk bezat honderd aandelen van dezelfde soort in dezelfde vennootschap. De aandelen waren eigen goederen en werden specifiek in de overeenkomst omschreven. De regeling gold voor onbepaalde duur en bevatte een ontbindende voorwaarde bij beëindiging van de relatie.
Waarom de startpositie telt
Voor een kanscontract onder bezwarende titel moeten de wederzijdse kansen evenwichtig zijn. VLABEL kijkt daarbij naar een gelijkwaardige inleg en een gelijkaardige levensverwachting op het moment waarop het contract wordt gesloten. Een latere waardestijging of daling van de aandelen verandert de beoordeling van de oorspronkelijke inleg niet automatisch.
In dit dossier waren beide aanvragers vijftig jaar en verklaarden zij in dezelfde goede gezondheid te verkeren. Hun inleg bestond uit hetzelfde aantal aandelen van dezelfde soort. Op grond van die gegevens aanvaardde VLABEL de gelijkaardige levensverwachting en gelijkwaardige inleg. De uitkomst hangt dus zichtbaar samen met feiten die in een ander dossier kunnen verschillen.
Wat de beslissing wel en niet zegt
VLABEL besloot dat voor dit kanscontract de onderzochte erf- en schenkbelasting niet werd geheven en zag, mede gelet op de niet-fiscale motieven, geen fiscaal misbruik. De administratie sprak zich niet uit over alle andere belastingen of over de burgerrechtelijke en vennootschapsrechtelijke geldigheid. Die onderdelen blijven dus afzonderlijk te controleren.
Een ondernemer kan bijvoorbeeld hetzelfde aantal aandelen bezitten als de partner, terwijl stemrechten, winstrechten of waardering uiteenlopen. Dan is het aantal alleen geen voldoende maatstaf. Ook een toekomstige kapitaalronde, overdrachtsbeperking of koopoptie kan de uitvoerbaarheid beïnvloeden. Het contract moet aansluiten bij de echte kenmerken van de effecten.
Praktische voorbereiding
Verzamel het aandelenregister, de statuten, eventuele aandeelhoudersovereenkomst, recente waarderingsinformatie en bewijs van de eigendomsoorsprong. Bespreek daarnaast de gezinssituatie, gezondheid, doelstelling en gewenste regeling bij relatiebreuk. Laat vastleggen welke aandelen en eventuele vervanggoederen onder het contract vallen.
Notariaat Wellens kan deze stukken samenleggen, de voorwaarden van het kanscontract formuleren en afstemmen met de vennootschapsdocumenten. Wij bespreken ook alternatieven, zoals een huwelijkscontract, testament of overdrachtsregeling. Zo steunt de gekozen oplossing op een aantoonbare startpositie en een uitvoerbare afspraak.