EXPLICATIONS SUPPLÉMENTAIRES · LECTURE EN 2 MINUTES
Twee voorwaarden, niet één
Een beding van aanwas kan twee mede-eigenaars beschermen doordat het aandeel van de eerstoverledene onder afgesproken voorwaarden aan de langstlevende toekomt. Fiscaal wordt zo'n regeling alleen als een kanscontract onder bezwarende titel behandeld wanneer de kansen evenwichtig zijn. VLABEL verduidelijkt in voorafgaande beslissing 26055 dat daarvoor zowel een gelijkwaardige inleg als een gelijkaardige levensverwachting nodig is.
Gelijk betekent niet wiskundig identiek. De beoordeling kijkt naar de situatie bij het sluiten van de overeenkomst. Leeftijd is relevant, maar niet het enige element. Gezondheid, activiteiten, levensstijl en andere concrete omstandigheden kunnen de inschatting beïnvloeden. Een latere gebeurtenis kan bovendien aantonen dat de uitgangssituatie anders was dan partijen hadden voorgesteld.
Wat besliste VLABEL hier?
De echtgenoten uit het dossier bezaten elk de helft van een verhuurd onroerend goed. Hun inleg was dus gelijkwaardig. Zij wilden een optioneel contract van aanwas sluiten, met een keuze tussen volle eigendom en levenslang vruchtgebruik. VLABEL aanvaardde dat het contract voldoende specifiek was en dat zaakvervanging contractueel kan worden voorzien.
Toch vond VLABEL op basis van de meegedeelde gegevens geen gelijkaardige levensverwachting. Daardoor voldeed precies dit dossier niet aan alle voorwaarden voor de gevraagde fiscale behandeling. Dat is geen algemeen verbod op aanwas tussen echtgenoten en ook geen vaste leeftijdsgrens. Een voorafgaande beslissing bindt de administratie voor de beschreven verrichting en feiten, niet voor elk ander koppel.
Un exemple reconnaissable
Stel dat partners ieder voor de helft eigenaar zijn van een opbrengsteigendom. De gelijke eigendomsdelen beantwoorden aan de vraag naar de inleg, maar zeggen niets over de tweede voorwaarde. Als er een duidelijk verschil bestaat in levensverwachting, moet worden onderzocht of de wederzijdse winst- en verlieskansen nog voldoende evenwichtig zijn.
Ook de inhoud van de overeenkomst telt. Welk goed valt eronder? Kan één partij alleen opzeggen? Wat gebeurt er bij relatiebreuk, verkoop, verbouwing of vervanging van het goed? Welke keuze heeft de langstlevende? Een zorgvuldig beding beschrijft deze punten en vermijdt dat een fiscale verwachting de burgerrechtelijke bedoeling overschaduwt.
Wat kunt u nu doen?
Breng eerst de eigendomstitel, aankoopakte en actuele waardeverhouding samen. Bespreek vervolgens uw beschermingsdoel, gezinssituatie en relevante omstandigheden openlijk. Vergelijk een beding van aanwas met een huwelijkscontract, testament of andere regeling. De juiste keuze hangt af van meer dan belasting alleen.
Notariaat Wellens kan de feiten inventariseren, de clausules juridisch uitwerken en de gevolgen bij overlijden, relatiebreuk en verkoop toelichten. Als voorafgaande fiscale zekerheid aangewezen is, kan het kantoor mee beoordelen welke informatie nodig is. Zo wordt duidelijk wat de overeenkomst wel en niet kan garanderen.