Naar de inhoud
Notariaat Wellens
Menu
Een oud fotoalbum bekijken

NOTACARE NALATENSCHAPPEN

Wie erft wat?
Eerst de rechten begrijpen.

Ontdek onze begeleiding ↓

Om te beginnen

← Nalatenschappen van A tot Z

“Wij zijn de kinderen, dus alles is van ons.” Dat kan te snel zijn. Ook een partner, een testament of een huwelijkscontract kan bepalen wie welke rechten krijgt.

“Volwassenheid begint voor mij bij deze dubbele beweging: eerlijk kijken en vervolgens bewust handelen.”
Paul Wellens

Uw vragen, stap voor stap

Na een overlijden is het niet altijd duidelijk wie wat mag regelen. We helpen uitzoeken wie erft en welk document u nodig hebt.

Waarom ga ik hiervoor naar de notaris?

De notaris onderzoekt wie erfgenaam is, welke testamenten of huwelijksafspraken gelden en welk bewijsdocument nodig is. Een attest kan in eenvoudige gevallen ook via de bevoegde overheidsdienst worden verkregen.

Hoe weet ik wie erft en wie mag handelen?
  1. Meld het overlijden en bezorg de familiegegevens en beschikbare documenten.

  2. Het kantoor onderzoekt registers, familiebanden en de relevante afspraken.

  3. Met het passende attest of de akte kunnen verdere regelingen bij bank en andere instanties worden opgevolgd.

Hoe verloopt dit en hoelang duurt het?

De duur hangt af van familiegegevens, buitenlandse stukken en eventuele fiscale of sociale meldingen. Wacht niet op de bankvrijgave om de aangiftetermijn voor erfbelasting te laten bekijken.

Welke documenten bezorg ik de notaris?

Leg klaar wat u al hebt. U hoeft niet te wachten tot uw map volledig is om een afspraak te maken.

Ontbreekt een document of weet u niet waar u het vindt? Bekijk de hulp bij elk document. We bespreken wat het kantoor voor u kan opvragen en wat u zelf nog bezorgt.

Waar vind ik dit?

Bezorg wat u al hebt van gemeente, bank of notaris. Ontbreekt een stuk, geef naam, datum en plaats van overlijden door. Het kantoor bekijkt wat het zelf kan opvragen.

Waar vind ik dit?

Noteer volledige namen en contactgegevens. Breng uw identiteitskaart mee naar de afspraak. Meld buitenlandse documenten of vertegenwoordiging; het kantoor zegt welke bijkomende stukken nodig zijn.

Waar vind ik dit?

Bezorg de volledige tekst en eventuele wijzigingen. Kijk in uw aktenmap of Mijn akten. Niet alles is digitaal beschikbaar; geef zo nodig door welk kantoor de akte maakte.

Waar vind ik dit?

Bezorg wat u al hebt van gemeente, bank of notaris. Ontbreekt een stuk, geef naam, datum en plaats van overlijden door. Het kantoor bekijkt wat het zelf kan opvragen.

Waar vind ik dit?

Zoek in uw aktenmap, Izimi of Mijn akten. Vindt u de akte niet? Geef adres, vermoedelijke datum en eventueel het vroegere notariskantoor door; we bekijken hoe we een afschrift kunnen opvragen.

Deze vinkjes blijven alleen op de geopende pagina staan en worden niet naar het kantoor verzonden.

Open de checklist: klaar, hulp nodig of niet van toepassing
Wat doet en onderzoekt de notaris?
  • Wie zijn de erfgenamen?
  • Bestaan er testamenten, huwelijksafspraken of buitenlandse aanknopingspunten?
  • Wie kan rechtsgeldig optreden?
  • Welke akte, meldingen en eventuele vastgoedformaliteiten zijn nodig?

We spreken af welke opzoekingen het kantoor doet en welke gegevens u, uw bank of een andere deskundige bezorgt.

Waar let ik op vóór ik teken?

Controleer alle erfgenamen, hun rechten en vertegenwoordiging. Een erfopvolgingsdocument is niet hetzelfde als een definitieve verdeling of fiscale aangifte.

Is een passage nog onduidelijk? Vraag gerust om uitleg met een voorbeeld uit uw eigen situatie. Teken pas wanneer u begrijpt wat u afspreekt.

Wat moet ik nadien nog regelen?

Bezorg het vereiste document aan bank en instanties. Bespreek de aangifte, eventuele vastgoedformaliteiten en de verdeling afzonderlijk.

Welke praktische tips helpen mij?

Neem brieven van verschillende banken samen mee. Dat voorkomt dat het dossier per rekening opnieuw moet worden uitgelegd.

Wat betekenen deze woorden?
Erfopvolging
wie na een overlijden in de rechten en plichten van de overledene treedt.
Attest of akte van erfopvolging
een document dat de erfopvolging vaststelt.
Waar vind ik meer uitleg of hulp?

U hoeft uw vraag niet in juridische woorden te stellen. Vertel wat u bezighoudt, wat u wilt regelen en of er een belangrijke datum nadert.

We bekijken samen de eerstvolgende stap. We spreken vooraf af waarmee het kantoor u helpt en welke kosten daarbij horen.

Stel uw vraag aan het kantoorMaak een afspraak

Algemene uitleg voor uw voorbereiding. Welke regels en stukken voor u gelden, wordt aan de hand van uw dossier nagegaan.

Op deze pagina

Eerst: wat was al van de ander?

Een erfenis omvat wat de overledene nalaat. Het volledige bezit van een echtpaar is daarom niet automatisch de nalatenschap van één van hen. Eerst wordt nagegaan wat eigen is, wat gemeenschappelijk is en welke afspraken bij overlijden uitwerking krijgen.

Een eenvoudig voorbeeld

Een woning van €400.000 behoort, in dit vereenvoudigde voorbeeld, voor de helft aan elke echtgenoot. Zonder afwijkende regeling is de eigen helft van de langstlevende geen erfenis. Het onderzoek naar de rechten van de erfgenamen gaat over de helft van de overledene. De schulden en overige afspraken zijn in dit voorbeeld buiten beschouwing gelaten.

Praktische tip. Breng de aankoopakte en het huwelijkscontract mee als u die hebt. De naam op een factuur of rekening vertelt niet altijd het volledige verhaal over de eigendom.

Uw relatievorm maakt verschil

Met een echtgenoot en kinderen erft de echtgenoot volgens het wettelijk uitgangspunt het vruchtgebruik van de nalatenschap en erven de kinderen de blote eigendom. Bestaande regelingen kunnen dit wijzigen.

Een wettelijk samenwonende partner heeft in beginsel een wettelijk erfrecht op het vruchtgebruik van de gezinswoning en huisraad. Dat is beperkter dan bij gehuwden en kan bij testament gewijzigd worden. Feitelijke samenwoning geeft op zichzelf geen wettelijk erfrecht. Ook pluskinderen erven niet automatisch van een stiefouder.

Vruchtgebruik: gebruiken is niet hetzelfde als alles bezitten

Vruchtgebruik geeft iemand het recht een goed te gebruiken en er de opbrengsten van te ontvangen. Bij een woning kan dat wonen of huur ontvangen zijn. De blote eigenaar heeft de eigendom die met dat recht belast is. Voor de verkoop van de volle eigendom moeten de betrokken rechten samen worden bekeken.

Dat betekent niet dat iedereen willekeurig over de woning kan beslissen. Ook onderhoud, kosten en een mogelijke omzetting van het vruchtgebruik vragen onderzoek.

Een eenvoudig voorbeeld

Een moeder heeft vruchtgebruik op een woning en haar kinderen de blote eigendom. De kinderen kunnen niet eenvoudig besluiten dat moeder moet vertrekken omdat zij “eigenaar” zijn. Andersom kan moeder niet zonder meer de volle eigendom verkopen. Hun rechten bestaan naast elkaar.

Wat verandert een testament of schenking?

Een testament kan personen aanwijzen of goederen toekennen. Het moet samen met de wettelijke bescherming van bepaalde erfgenamen en eerdere schenkingen gelezen worden. Een zin uit een testament los bekijken is daarom onvoldoende.

Vertel ons ook over giften die buiten een notariële akte gebeurden. De vraag of een vroegere gift tussen erfgenamen moet worden verrekend, staat naast de fiscale vraag of zij voor de erfbelasting meetelt. Een belastingregel geeft dus niet vanzelf het antwoord op de familiale verdeling.

Praktische tip. Geef een eerdere gift door zonder vooraf zelf te besluiten dat die “te oud” is. Datum, bewijs en gemaakte afspraken bepalen welk onderzoek nodig is.

Wat onderzoekt de notaris, wat vertelt u?

De notaris en het kantoor

Brengt familieverhoudingen en relevante akten samen en legt uit wie welke rechten heeft. Onderzoekt onduidelijke of tegenstrijdige gegevens.

U als erfgenaam

Bezorgt documenten en familiegegevens. Meldt eerdere huwelijken, kinderen uit andere relaties, een overleden erfgenaam en buitenlandse banden.

Een familiestamboom hoeft geen mooi document te zijn. Een eenvoudige schets met namen en relaties is vaak een goede start. Laat bij twijfel een vraagteken staan.

Reken eerst, bespreek daarna

Een ouder koppel wandelt samen

HANDIG VOOR UW VOORBEREIDING

Gebruik de officiële hulpmiddelen op Notaris.be. Kostenramingen zijn indicatief; bespreek de uitkomst voor uw concrete dossier.

Bekijk alle rekenmodules →

Veelgestelde vragen

VAN LEZEN NAAR VOORBEREIDEN

Al een eerste antwoord.

Wat kan ik doen als er veel tegelijk op mij afkomt?

Begin met één overzicht: contactpersonen, ontvangen brieven, lopende afspraken en vragen. Gebruik de onderwerpen en checklist op deze pagina om de voorbereiding op te delen. Vermeld brieven met een datum meteen aan het kantoor.

Moet één erfgenaam alles alleen verzamelen?

U kunt praktische taken onderling verdelen en bijhouden wie welke informatie heeft. Dat zegt op zichzelf niets over wie juridisch mag handelen. Bespreek met het kantoor wie informatie bezorgt en wie bij beslissingen betrokken moet worden.

Waar vind ik hulp bij de administratie?

Onze afzonderlijke pagina over administratie na overlijden bundelt praktische informatie voor abonnementen en diensten. De nalatenschapswegwijzer helpt u daarnaast bij de stukken voor de notaris en het verloop van de aangifte.

Hulp bij abonnementen en administratie

EENVOUDIG VOORBEREIDEN

Uw checklist: erfopvolging vaststellen

Welke documenten legt u klaar, waar vindt u ze en wanneer helpt het kantoor? Duid aan wat u hebt en waar u hulp bij wilt.

Nuttige websites bij dit onderwerp

VAN EERSTE VRAAG TOT VOLGENDE STAP

U hoeft het niet alleen uit te zoeken.

  1. Overzicht krijgen

    We brengen de betrokkenen, beschikbare stukken en uw vragen samen.

  2. Keuzes begrijpen

    We bespreken wat onderzocht moet worden en welke beslissingen voorliggen.

  3. Verder afwikkelen

    We spreken af welke formaliteiten het kantoor opvolgt en wat nog van u nodig is.

Mijn voorbereiding bekijken

Dit bewaart u voor uw eigen gesprek. Het kantoor ontvangt niets via deze knop.