Om te beginnen
Uw huwelijk regelt veel. Toch is het goed om te weten wat de langstlevende krijgt, zelf kan beslissen en met de kinderen moet afstemmen.
“Bij afspraken over geld, zorg of nalatenschappen is nauwkeurig luisteren essentieel.”
Uw vragen, stap voor stap
U wilt samen vooruit. We leggen rustig uit welke afspraken bij uw gezin passen en wat ze voor ieder van u betekenen.
Waarom ga ik hiervoor naar de notaris?
De notaris legt uit wat zonder contract geldt en welke afspraken bij uw gezin passen. Een huwelijkscontract is nodig als u van de wettelijke regeling wilt afwijken of die wilt aanvullen.
Hebben wij een huwelijkscontract nodig?
Maak een overzicht van ieders bezit, schulden, beroepsrisico en gezin.
Vergelijk wat de mogelijke afspraken betekenen bij scheiding en overlijden.
Bespreek het ontwerp samen en teken de notariële akte.
Hoe verloopt dit en hoelang duurt het?
Wilt u dat het contract vanaf het huwelijk geldt, laat het dan vóór de trouwdag tekenen. Later wijzigen kan ook, maar vraagt een nieuwe beoordeling en akte.
Deel uw trouwdatum tijdig mee.
Welke documenten bezorg ik de notaris?
Leg klaar wat u al hebt. U hoeft niet te wachten tot uw map volledig is om een afspraak te maken.
Ontbreekt een document of weet u niet waar u het vindt? Bekijk de hulp bij elk document. We bespreken wat het kantoor voor u kan opvragen en wat u zelf nog bezorgt.
Waar vind ik dit?
Bezorg de volledige tekst en eventuele wijzigingen. Kijk in uw aktenmap of Mijn akten. Niet alles is digitaal beschikbaar; geef zo nodig door welk kantoor de akte maakte.
Waar vind ik dit?
Zoek in uw aktenmap, Izimi of Mijn akten. Vindt u de akte niet? Geef adres, vermoedelijke datum en eventueel het vroegere notariskantoor door; we bekijken hoe we een afschrift kunnen opvragen.
Waar vind ik dit?
Bezorg de volledige versie met datum, bijlagen en latere wijzigingen. Hebt u dit document niet of weet u niet of het bestaat? Duid “Hulp nodig” aan en bespreek het met het kantoor.
Waar vind ik dit?
Bezorg de volledige versie met datum, bijlagen en latere wijzigingen. Hebt u dit document niet of weet u niet of het bestaat? Duid “Hulp nodig” aan en bespreek het met het kantoor.
Waar vind ik dit?
Bezorg de volledige tekst en eventuele wijzigingen. Kijk in uw aktenmap of Mijn akten. Niet alles is digitaal beschikbaar; geef zo nodig door welk kantoor de akte maakte.
Deze vinkjes blijven alleen op de geopende pagina staan en worden niet naar het kantoor verzonden.
Open de checklist: klaar, hulp nodig of niet van toepassingWat doet en onderzoekt de notaris?
- Welk stelsel en welk recht gelden nu?
- Wat is eigen, wat is gemeenschappelijk en wie draagt schulden?
- Wat betekenen de voorgestelde afspraken voor partners en kinderen?
- Welke registratie en fiscale gevolgen horen erbij?
We spreken af welke opzoekingen het kantoor doet en welke gegevens u, uw bank of een andere deskundige bezorgt.
Waar let ik op vóór ik teken?
Controleer wat eigen blijft, wat gezamenlijk wordt en wie schulden draagt. Vraag wat elke regeling betekent voor de langstlevende en voor kinderen uit een eerdere relatie.
Is een passage nog onduidelijk? Vraag gerust om uitleg met een voorbeeld uit uw eigen situatie. Teken pas wanneer u begrijpt wat u afspreekt.
Wat moet ik nadien nog regelen?
Het kantoor zorgt voor de vereiste registratie. Bewaar bewijzen van eigen geld.
Laat het contract herbekijken bij kinderen, een onderneming, een schenking of een verhuis naar het buitenland.
Welke praktische tips helpen mij?
Vraag om uw keuze uit te leggen aan de hand van uw eigen woning, spaargeld en lening. Zo worden de gevolgen concreet.
Wat betekenen deze woorden?
- Huwelijksstelsel
- de regels over bezit en schulden tussen echtgenoten.
- Gemeenschappelijk vermogen
- het vermogen dat binnen het gekozen stelsel aan beide echtgenoten samen toekomt.
- Scheiding van goederen
- een stelsel waarin ieder in beginsel een eigen vermogen behoudt.
Waar vind ik meer uitleg of hulp?
U hoeft uw vraag niet in juridische woorden te stellen. Vertel wat u bezighoudt, wat u wilt regelen en of er een belangrijke datum nadert.
We bekijken samen de eerstvolgende stap. We spreken vooraf af waarmee het kantoor u helpt en welke kosten daarbij horen.
Stel uw vraag aan het kantoorMaak een afspraakNotaris.be: een huwelijksovereenkomst opstellenAlgemene uitleg voor uw voorbereiding. Welke regels en stukken voor u gelden, wordt aan de hand van uw dossier nagegaan.
Op deze pagina
Wat gebeurt er als u niets extra regelt?
UW VERTREKPUNT
Als uw partner overlijdt, wordt eerst bekeken wat van u is en wat van uw partner was. Uw eigen goederen worden niet plots een erfenis. Pas daarna wordt bepaald wat u uit de erfenis krijgt. Daarom is uw huwelijkscontract zo belangrijk.
Meer aandachtspunten voor uw eigen situatie
U hebt kinderen
Volgens het wettelijke erfrecht krijgt de langstlevende in beginsel het vruchtgebruik van de nalatenschap en krijgen de kinderen de blote eigendom. De langstlevende kan goederen gebruiken en inkomsten ontvangen, maar heeft niet voor elke handeling dezelfde vrijheid als een volle eigenaar.
De echtgenoot geniet in beginsel ook een reserve: het vruchtgebruik van de helft van de berekeningsmassa, met minstens het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad. Er bestaan wettelijke uitzonderingen. De reserve van kinderen en die van de echtgenoot moeten samen worden beoordeeld.
U hebt geen kinderen of andere afstammelingen
In samenloop met bepaalde nauwe familieleden erft de echtgenoot in beginsel de gemeenschappelijke goederen en het aandeel van de overledene in goederen die uitsluitend tussen de echtgenoten onverdeeld zijn, in volle eigendom. Voor andere eigen goederen kan de echtgenoot vruchtgebruik en de familie blote eigendom krijgen.
Welke familieleden overblijven, is dus beslissend. Verder verwijderde familie heeft niet dezelfde positie als ouders, broers of zussen. Een testament kan nuttig zijn als u wilt dat ook eigen goederen volledig naar uw echtgenoot gaan.
Er zijn kinderen uit een eerdere relatie
Ieder kind is in de eerste plaats erfgenaam van zijn eigen ouder. Een stiefkind erft niet automatisch van een stiefouder. Wat de langstlevende in volle eigendom krijgt, komt later ook niet vanzelf bij alle kinderen uit beide relaties terecht.
Bespreek per goed wie het moet kunnen gebruiken, wie erover moet kunnen beslissen en wie uiteindelijk eigenaar moet worden. Sommige huwelijksvoordelen zijn tegenover niet-gemeenschappelijke kinderen onderworpen aan bijzondere grenzen.
Bij echtscheiding: welk stelsel hebt u?
In het wettelijk stelsel blijven uw eigen goederen in beginsel van u. Het netto gemeenschappelijke vermogen wordt in beginsel bij helften verdeeld nadat de nodige vergoedingen zijn afgerekend. Loon dat tijdens het huwelijk werd opgebouwd is doorgaans gemeenschappelijk, ook als het op een rekening op één naam staat.
Bij scheiding van goederen blijven eigen inkomsten en vermogens in beginsel gescheiden. Samen aangekochte goederen moeten wel worden verdeeld. Een verrekenbeding, toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen (TIGV), een aanvullend gezamenlijk deel in het huwelijkscontract of andere clausule kan bijkomende rechten geven. Minder hebben verdiend betekent bij zuivere scheiding van goederen niet vanzelf recht hebben op de helft van de vermogensgroei van de andere.
Een ingebrachte woning keert niet uitsluitend wegens haar vroegere eigen karakter automatisch zonder afrekening terug. Lees de eventuele terugnameclausule. Een keuzebeding voor overlijden is evenmin zonder meer van toepassing bij echtscheiding.
Feitelijk apart wonen is nog geen echtscheiding. Laat tijdens een lopende breuk ook de gevolgen van een onverwacht overlijden uitleggen en controleer volmachten, testamenten en begunstigingen.
Bij overlijden: eerst verdelen, daarna erven
Eerst wordt uw huwelijksvermogen afgerekend. Pas dan staat vast wat in de nalatenschap van de overledene zit. Vervolgens bepalen wet en testament wie daarvan wat krijgt. Daardoor kan hetzelfde testament bij twee verschillende huwelijksstelsels een andere praktische uitkomst hebben.
Met kinderen krijgt de echtgenoot volgens het wettelijke erfrecht in beginsel vruchtgebruik van de nalatenschap en krijgen de kinderen blote eigendom. Vruchtgebruik biedt gebruik en inkomsten, maar niet dezelfde vrijheid als volle eigendom. Voor een verkoop van de volle eigendom is normaal ook hun medewerking nodig.
Vraag daarom concreet: kan ik hier blijven wonen, kan ik zelfstandig verhuizen en heb ik voldoende geld? Een keuzebeding of andere passende regeling kan de mogelijkheden veranderen. In een samengesteld gezin hoort ook de bestemming bij het tweede overlijden uitdrukkelijk bij de bespreking.
Wat kunt u zelf regelen?
UW KEUZES
Welke keuze helpt u bereiken wat u wilt? Dat hangt ook af van uw bestaande afspraken en de rechten van uw partner, kinderen of anderen.
We willen de langstlevende later laten kiezen
Past dit bij uw vraag?
U wilt ruimte houden om bij het eerste overlijden rekening te houden met de behoeften van dat moment.
Wat verandert er?
Een keuzebeding in een passende huwelijksovereenkomst kan opties geven over de toebedeling van vermogen.
Wat vraagt aandacht?
De precieze clausule bepaalt de mogelijkheden. De fiscale gevolgen en de rechten van kinderen moeten bij de keuze worden doorgerekend.
Bekijk het keuzebeding →We willen onze bestaande regeling laten lezen
Past dit bij uw vraag?
U hebt een oud huwelijkscontract of een regeling die u kent als “langst leeft, al heeft”.
Wat verandert er?
Een controle maakt duidelijk welke goederen en rechten de clausule werkelijk toekent. Soms is bevestiging voldoende, soms is een wijziging te bespreken.
Wat vraagt aandacht?
Ga niet alleen af op de naam van het beding. Een automatische toebedeling kan minder flexibel zijn dan u verwacht.
Meer over uw huwelijkscontract →We willen ook kinderen of anderen gericht begunstigen
Past dit bij uw vraag?
U wilt naast uw partner een kind, kleinkind of andere persoon een bepaalde plaats geven.
Wat verandert er?
Een testament of schenking kan aansluiten op uw huwelijkscontract.
Wat vraagt aandacht?
De documenten mogen elkaar niet doorkruisen. Eerdere schenkingen, reserves en een samengesteld gezin bepalen mee wat kan.
Vergelijk testament en schenking →EEN FICTIEF VOORBEELD
Een koppel met kinderen wil dat de langstlevende later zelfstandig kan verhuizen. Alleen weten dat die partner vruchtgebruik krijgt, beantwoordt nog niet wie de woning in volle eigendom kan verkopen. Een gesprek over het huwelijkscontract maakt duidelijk of de bestaande regeling aansluit bij die gewenste vrijheid.
Wat vraag ik aan de notaris?
U hoeft deze begrippen niet uit het hoofd te kennen. Neem de vragen mee die bij u passen. Vraag gerust om het antwoord te tonen met uw eigen woning, uw geld en de mensen die u wilt beschermen.
Klik op een vraag voor een eerste toelichting of praktische tip. U hoeft nog niet op alles een antwoord te hebben.
Wat krijgt mijn partner uit ons huwelijksvermogen, en wat uit mijn erfenis?
Laat die twee stappen apart tonen. Wat al van uw partner is, hoeft die niet te erven.
Wat betekent onze regeling als we zouden scheiden?
Vraag ook naar eigen inbreng, minder werken en gezamenlijk betaalde investeringen.
Wie moet meewerken als de langstlevende later wil verhuizen?
Vruchtgebruik en volle eigendom geven verschillende mogelijkheden.
Waar komen de goederen terecht bij het tweede overlijden?
Dit vraagt extra aandacht wanneer er kinderen uit eerdere relaties zijn.
Veelgestelde vragen
Betekent scheiding van goederen dat mijn partner niets erft?
Nee. Het huwelijksstelsel bepaalt eerst wat van wie is. Het erfrecht bepaalt vervolgens wat de echtgenoot uit de nalatenschap krijgt. Ook bij scheiding van goederen bestaat in beginsel een erfrecht van de echtgenoot. Eventuele aanvullende solidariteit vraagt maatwerk.
Is een keuzebeding altijd voordeliger?
Nee. Het geeft keuze binnen de afgesproken grenzen, maar elke keuze heeft juridische en fiscale gevolgen. Wat de langstlevende nodig heeft, moet eerst duidelijk zijn.
Hebben we als gehuwden nog een zorgvolmacht nodig?
Een huwelijk geeft geen onbeperkte bevoegdheid om alle persoonlijke of vermogensrechtelijke handelingen voor elkaar te stellen. Een zorgvolmacht kan vooraf omschrijven welke vertegenwoordiging u wenst.
Neem dit mee naar uw gesprek
- Uw huwelijkscontract en latere wijzigingen.
- Een overzicht van eigen, gemeenschappelijke en onverdeelde goederen.
- Testamenten, zorgvolmachten en eerdere schenkingen.
- Gegevens over alle kinderen en uw wensen voor de langstlevende.
Veelgestelde vragen
VAN LEZEN NAAR VOORBEREIDEN
Al een eerste antwoord.
Moet ik eerst alle documenten terugvinden?
U kunt uw vraag al stellen met wat u hebt. Noteer welke afspraken u zich herinnert en wat er sindsdien veranderde. Met de checklist op deze pagina ziet u wat u kunt verzamelen en wat u nog met het kantoor moet bespreken.
Hoe bereid ik een gesprek met mijn naasten voor?
Vertel eerst wat u wilt bereiken of vermijden. Geef ieder de ruimte om verwachtingen en praktische grenzen te benoemen. Noteer waarover u het eens bent en welke vragen openblijven, zodat het gesprek ook rekening houdt met wie de gevolgen draagt.
Wat als ik twijfel tussen verschillende oplossingen?
Schrijf bij elke mogelijkheid op wat u ermee wilt bereiken en wat u nog niet begrijpt. Neem bestaande documenten mee. Het adviesgesprek dient om de mogelijkheden en gevolgen naast uw eigen situatie te leggen, voordat u een keuze maakt.
EENVOUDIG VOORBEREIDEN
Uw checklist: huwelijkscontract of wijziging
Welke documenten legt u klaar, waar vindt u ze en wanneer helpt het kantoor? Duid aan wat u hebt en waar u hulp bij wilt.
Nuttige websites bij dit onderwerp
BETROUWBAAR VERDER LEZEN
VAN EERSTE VRAAG TOT VOLGENDE STAP
U hoeft het niet alleen uit te zoeken.
Eerst uw situatie
Vertel wat er speelt, wie betrokken is en wat u wilt vermijden.
Mogelijkheden afwegen
We bespreken uw vragen, de beschikbare stukken en de gevolgen van mogelijke keuzes.
Uw volgende stap
We leggen vast wat u wilt laten uitwerken en welke opvolging daarbij hoort.
Dit bewaart u voor uw eigen gesprek. Het kantoor ontvangt niets via deze knop.