VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Een vernieuwde gids voor een ingrijpende taak
Op 22 oktober 2026 verscheen een vernieuwde praktische gids voor familiale bewindvoerders. De gids is een initiatief van de Koning Boudewijnstichting en de Federatie van het Notariaat, in samenwerking met de FOD Justitie. Hij volgt het traject van de aanvraag bij de vrederechter tot het dagelijkse beheer en de verslaggeving. Het gaat om praktische uitleg op basis van de regelgeving van september 2026, niet om een nieuwe wet.
Gerechtelijke bescherming kan nodig zijn wanneer een volwassene bepaalde persoonlijke of vermogensrechtelijke beslissingen niet meer zelf kan nemen. De vrederechter werkt op maat. Hij kan bijstand opleggen, waarbij de bewindvoerder samen met de beschermde persoon handelt, of vertegenwoordiging, waarbij de bewindvoerder in diens plaats optreedt. De beschikking bepaalt dus wat de bewindvoerder wel en niet mag doen.
Voorbereiden en aanvragen
Een bewind is ingrijpend. Onderzoek daarom eerst of een minder zware oplossing volstaat. Een zorgvolmacht kan vooraf bepaalde persoonlijke of vermogensrechtelijke beslissingen regelen. Met een verklaring van voorkeur kunt u aangeven wie later bij voorkeur bewindvoerder of vertrouwenspersoon wordt. De rechter behoudt daarbij zijn beoordelingsbevoegdheid.
Een verzoek om gerechtelijke bescherming verloopt via het Centraal Register van bescherming van personen. Gewoonlijk hoort daar een omstandige geneeskundige verklaring bij die niet ouder is dan vijftien dagen, behoudens de uitzonderingen die de gids beschrijft. Een duidelijk verzoek met informatie over de leefsituatie, familie, goederen en gewenste bescherming helpt de vrederechter om gericht te beslissen.
Dagelijks beheer is ook verantwoording
Bij vertegenwoordiging moet de bewindvoerder doorgaans binnen zes weken een beginverslag indienen. Daarna volgt in principe periodieke verslaggeving over de leefsituatie, inkomsten, uitgaven en belangrijke wijzigingen. Bewaar daarom rekeninguittreksels, facturen, beslissingen en bewijsstukken vanaf dag één. Vermeng het vermogen van de beschermde persoon nooit met het eigen vermogen.
Een voorbeeld: een dochter beheert de rekeningen van haar vader. Zij betaalt de gewone woon- en zorgkosten binnen de grenzen van de beschikking, bewaart de stukken en bespreekt keuzes zoveel mogelijk met hem. Voor een ingrijpende handeling, zoals de verkoop van een woning, controleert zij eerst of een bijzondere machtiging van de vrederechter vereist is. Zij tekent geen bindende overeenkomst voordat de noodzakelijke toestemming en stukken zijn voorbereid.
Autonomie blijft het uitgangspunt
De bewindvoerder moet rekening houden met de wensen, gewoonten, levensstijl en middelen van de beschermde persoon. Bescherming is geen vrijbrief om iemands leven naar eigen voorkeur te organiseren. Leg keuzes uit, betrek de persoon waar mogelijk en gebruik het vermogen in diens belang. Bij twijfel kan de bewindvoerder de vrederechter om verduidelijking vragen.
Notariaat Wellens kan met u bekijken of een zorgvolmacht of verklaring van voorkeur tijdig passend is. Is er al een bewind, dan kan het kantoor helpen bij notariële handelingen, vastgoedvragen en documenten voor een bijzondere machtiging. Breng de beschikking en relevante stukken mee, zodat bevoegdheden en volgende stappen concreet kunnen worden nagegaan.