Kan mijn partner later
zelf kiezen wat nodig is?

Een alleenstaande wil een vriendin ondersteunen, maar weet nog niet of zij later vooral geld of woonzekerheid nodig heeft.

Wat gebeurt er concreet?

Een huwelijkscontract regelt afspraken tussen echtgenoten. De vriendin kan daarom niet kiezen via dit huwelijksbeding. Een testament kan wel omschrijven wat zij krijgt en, waar juridisch mogelijk, welke keuzes zij heeft. We beginnen dan bij haar mogelijke behoeften: een bedrag om kosten te betalen, een recht om te wonen of andere rechten. De gekozen regeling moet die mogelijkheden duidelijk vastleggen.

Een alleenstaande wil zijn zoon laten beslissen welke goederen de familie na zijn overlijden krijgt.

Wat gebeurt er concreet?

De zoon kan met een zorgvolmacht bepaalde zaken voor zijn ouder regelen tijdens diens leven. Die volmacht geeft hem geen algemene bevoegdheid om na het overlijden de erfenis naar eigen inzicht te verdelen. De ouder moet daarvoor een aparte regeling treffen, bijvoorbeeld in een testament. De eerste vraag is dus: wil ik hulp bij mijn beslissingen vandaag, of wil ik bepalen wie later iets krijgt?

Twee feitelijk samenwonende partners bezitten een woning en willen de overblijvende partner later laten kiezen.

Wat gebeurt er concreet?

Voor ongehuwde partners kunnen een testament en een aanwasbeding verschillende oplossingen bieden. Met een testament bepaalt ieder afzonderlijk wat de ander later krijgt; dat kan in beginsel nog worden gewijzigd. Met een aanwasbeding sluit u een wederzijdse overeenkomst over bepaalde goederen. Een optie betekent dat de langstlevende onder afgesproken voorwaarden kan kiezen om die regeling te gebruiken. Die binding en voorwaarden moeten passen bij wat u samen wilt.

Partners sparen op één rekening en denken daarop een keuzebeding voor echtgenoten te kunnen toepassen.

Wat gebeurt er concreet?

Een gezamenlijke rekening betekent dat geld samen wordt aangehouden, maar maakt u niet tot echtgenoten met een gemeenschappelijk huwelijksvermogen. Eerst wordt nagegaan welk deel van het geld van ieder is. Daarna kunt u afspreken wat de partner bij overlijden moet krijgen, bijvoorbeeld via een testament. De naam van de rekening vervangt die afspraak niet.

Wettelijk samenwonenden willen de langstlevende meer geven dan de beperkte wettelijke bescherming van woning en huisraad.

Wat gebeurt er concreet?

Wettelijke samenwoning geeft de langstlevende niet automatisch recht op al het spaargeld. Wilt u dat uw partner ook dagelijkse uitgaven kan betalen, dan kan een testament daarvoor geld of andere rechten toekennen, binnen de wettelijke grenzen. Het huwelijksrechtelijke keuzebeding werkt hier niet: er is geen huwelijksvermogen waaruit de partner op die manier kan kiezen.

Een koppel wil weten of een huwelijk beter past bij de gewenste bescherming.

Wat gebeurt er concreet?

Bij een huwelijk kiest u ook hoe uw vermogens worden geregeld. Binnen een passende regeling kan een keuzebeding de langstlevende later keuzes geven. Maar trouwen verandert meer: ook verplichtingen tijdens het huwelijk en de afrekening bij echtscheiding. Daarom vergelijken we eerst de gewenste bescherming met de volledige gevolgen van een huwelijk, niet alleen met één aantrekkelijk beding.

Een koppel heeft een gemeenschappelijke woning en kinderen. Het weet niet of de langstlevende later wil blijven wonen of verhuizen.

Wat gebeurt er concreet?

Het keuzebeding kan bijvoorbeeld bepalen welke rechten de langstlevende op de gemeenschappelijke woning mag kiezen. Volle eigendom geeft andere mogelijkheden dan alleen vruchtgebruik, waarmee iemand mag wonen of huur ontvangen. Wat nodig is, kan bij overlijden duidelijker zijn dan vandaag. De akte legt vooraf de keuzemogelijkheden vast; op het moment van kiezen worden ook de gevolgen voor kinderen en belasting bekeken.

Een echtgenoot erfde een appartement. Het koppel heeft al een keuzebeding voor de gemeenschap.

Wat gebeurt er concreet?

Het geërfde appartement is in beginsel eigen vermogen. Het staat dus niet op de keuzelijst als het beding alleen de gemeenschap betreft. De eigenaar kan overwegen het appartement gemeenschappelijk te maken, of via een testament rechten aan de partner te geven. Dat zijn verschillende routes. Gemeenschappelijk maken verandert ook de vermogensverhouding tijdens het huwelijk en kan gevolgen hebben bij echtscheiding.

Een koppel met scheiding van goederen wil alleen de woning onder een gemeenschappelijke regeling brengen.

Wat gebeurt er concreet?

Bij scheiding van goederen houdt ieder in beginsel een eigen vermogen. U kunt voor bepaalde goederen, zoals de woning, een aanvullend gemeenschappelijk deel afspreken in uw huwelijkscontract. Dat heet een toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen, afgekort TIGV. U hoeft daarvoor niet al uw bezittingen samen te voegen.

Voor die woning kan de akte vervolgens bepalen welke keuzes de langstlevende krijgt. Denk aan de vraag wie er mag blijven wonen en wie later over verkoop kan beslissen. De eigen spaarrekening die buiten dat gezamenlijke deel blijft, valt niet alleen door deze afspraak onder dezelfde keuze.

Ook de andere kant hoort bij het gesprek: wat verandert er vandaag aan de rechten op de woning, en wat krijgt ieder bij echtscheiding? Alleen bescherming bij overlijden bespreken zou u geen volledig beeld geven.

De echtgenoten willen hun goederen afzonderlijk houden, maar wel dat de langstlevende meer rechten krijgt.

Wat gebeurt er concreet?

De echtgenoten hoeven niet noodzakelijk goederen gemeenschappelijk te maken om elkaar beter te beschermen. Een testament kan bijvoorbeeld bepalen welke rechten de ander op eigen goederen krijgt, binnen de wettelijke grenzen. Andere afspraken in een huwelijksovereenkomst kunnen eveneens relevant zijn. We vergelijken dan concreet wie later eigenaar is, wie mag wonen en wie kan verkopen. Zo wordt duidelijk wat iedere oplossing doet, zonder eerst alle juridische namen te moeten kennen.