VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Wat gebeurt er wanneer één mede-eigenaar overneemt?
Broer en zus kunnen samen eigenaar zijn van een woning of appartement. Wil één van hen het aandeel van de ander overnemen, dan betaalt de overnemer een prijs en legt de notaris de nieuwe eigendomstoestand in een akte vast. Het gaat niet om een eenzijdige beslissing: de betrokken eigenaars moeten akkoord zijn over de overdracht, de prijs en de voorwaarden.
In VB 26095 bezaten een broer en een zus elk de helft van de blote eigendom van meerdere goederen. Blote eigendom betekent hier dat zij eigenaar waren, terwijl hun moeder het vruchtgebruik behield en de goederen dus nog mocht gebruiken of verhuren. De broer bracht zijn helft eerst in zijn huwelijksgemeenschap. Daarna nam die gemeenschap de helft van de zus over.
Welke belasting paste VLABEL toe?
VLABEL beschouwde de tweede stap als een verdeling tussen bestaande mede-eigenaars. Op het aandeel dat van de zus naar de huwelijksgemeenschap ging, was in dit dossier 2,5% verdeelrecht verschuldigd. Het bedrag waarop die belasting wordt berekend, hangt af van de rechten die werkelijk worden overgedragen en van de waarde die voor de akte geldt.
Dat resultaat geldt niet automatisch voor elke overname tussen familieleden. Wie vóór de akte eigenaar is, welk recht wordt overgedragen, of iemand eerst een aandeel in een huwelijksgemeenschap brengt en hoe de handelingen juridisch samenhangen, kunnen de beoordeling veranderen. Ook financiering uit gemeenschappelijke middelen maakt op zichzelf nog geen vrijstelling.
Waarom was de latere afstand vrijgesteld?
Na de verdeling wilde de moeder afstand doen van haar vruchtgebruik. Daardoor zouden de nieuwe eigenaars de volle eigendom krijgen. VLABEL aanvaardde voor die stap een vrijstelling van schenkbelasting, omdat bij de oorspronkelijke schenking in 2025 al schenkbelasting was betaald op de waarde van de volle eigendom. Zonder die eerdere heffing volgt dezelfde vrijstelling niet vanzelf.
De beslissing zegt alleen iets over de Vlaamse registratiebelasting van de voorgelegde stappen. Zij bevestigt niet voor elk ander dossier de burgerrechtelijke geldigheid en beoordeelt geen andere belastingen. De timing en formulering van elke akte blijven daarom belangrijk.
Eén algemene mogelijkheid en uw voorbereiding
Een algemene mogelijkheid is dat een zus geld nodig heeft voor een nieuwe aankoop en haar aandeel aan haar broer verkoopt. Dat voorbeeld geeft haar geen automatisch recht om de ander tot overname te verplichten en garandeert evenmin het tarief van 2,5%. De bestaande eigendom, de akte en de concrete feiten moeten eerst worden gecontroleerd.
Leg de oorspronkelijke schenkings- of aankoopakte, een overzicht van de huidige eigendomsdelen, een recente waardering en bewijs van de geplande financiering klaar. Notariaat Wellens kan daarna de stappen in de juiste volgorde zetten, uitleggen waarop de belasting wordt berekend en benoemen welke voorwaarde nog ontbreekt of onzeker blijft.