VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Wat werd vooraf beoordeeld?
De Vlaamse Belastingdienst publiceerde op 12 oktober 2026 voorafgaande beslissing VB 26056, genomen op 27 juli 2026. In het beschreven familiedossier wilden partijen een schenking uit 2021 in onderling akkoord ongedaan maken. Vervolgens zou een nieuwe schenking volgen, met gewijzigde voorwaarden en een restschenking voor de volgende generatie. Een voorafgaande beslissing bindt alleen binnen de voorgelegde feiten en is dus geen algemene regel voor elke herwerking van een schenking.
VLABEL aanvaardde in dit dossier dat de teruggave aan de oorspronkelijke schenker niet aan schenkbelasting was onderworpen. Doorslaggevend was dat die terugkeer geen schenking vormde: er was volgens de aanvraag geen vrijgevige bedoeling. Dat moet blijken uit de juridische vorm, de werkelijke bedoeling en de samenhang van alle handelingen. Alleen het woord ontbinding of terugkeer gebruiken volstaat niet.
Waarom is de nieuwe schenking apart?
De onmiddellijke nieuwe overdracht werd wel als een nieuwe schenking beoordeeld. De begiftigde kreeg het vermogen opnieuw, maar onder andere lasten en modaliteiten. Daardoor ontstaat een nieuw fiscaal aanknopingspunt. Of een vrijstelling kan worden toegepast, hangt vervolgens af van de wettelijke voorwaarden en het bewijs. VLABEL kon dat onderdeel niet definitief bevestigen zonder alle vereiste stukken.
De beslissing behandelde ook een fideï-commis de residuo, vaak rest- of restschenking genoemd. Daarbij mag de eerste begiftigde over het geschonken vermogen beschikken, terwijl wat bij diens overlijden nog overblijft naar een tweede begiftigde gaat. Volgens de beslissing wordt die overgang pas actueel bij het overlijden van de eerste begiftigde. Dan worden onder meer de aanvaarding, de verwantschap en de waarde van het resterende vermogen fiscaal relevant.
Een herkenbaar voorbeeld
Stel dat een ouder eerder effecten schonk en de familie later meer bescherming voor de eerste begiftigde en duidelijkheid voor de kleinkinderen wil. Een eenvoudige bijlage bij de oude akte is dan mogelijk onvoldoende. De terugkeer, de nieuwe overdracht en de bestemming van het eventuele saldo hebben elk een eigen juridische functie en moeten ook zo worden bewezen.
Wat kan Notariaat Wellens doen?
Notariaat Wellens kan de oorspronkelijke schenkingsakte en alle latere afspraken samen lezen, de niet-vrijgevige reden voor een eventuele terugkeer documenteren en de nieuwe voorwaarden precies formuleren. Ook kan het kantoor nagaan welke bewijsstukken, waarderingen, registraties en aanvaardingen nodig zijn.
Bespreek de volledige volgorde vóór iemand tekent of vermogen terugstort. Zo kunnen terugkeer, herschenking en restschenking juridisch op elkaar aansluiten, terwijl duidelijk blijft welke fiscale beoordeling bij iedere afzonderlijke stap hoort.