VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
De wet vertrekt van relaties tussen twee personen
Deze achtergrond is gebaseerd op een publicatie van 17 maart 2026 en kondigt geen nieuwe wettelijke erkenning aan. De Belgische regels over huwelijk en wettelijke samenwoning zijn opgebouwd rond twee personen. Iemand kan juridisch maar met één persoon tegelijk gehuwd of wettelijk samenwonend zijn.
Dat uitgangspunt heeft directe gevolgen bij overlijden. Een echtgenoot heeft wettelijke rechten en een wettelijk samenwonende partner heeft een beperkter automatisch erfrecht. Een andere partner die feitelijk samenwoont, erft zonder testament niet automatisch. De emotionele realiteit van een relatie creëert dus niet vanzelf dezelfde vermogensrechtelijke positie.
Bescherming vraagt meerdere documenten
Een testament kan een andere partner binnen het beschikbare deel bevoordelen. Schenkingen kunnen tijdens het leven vermogen overdragen, maar zijn in beginsel onherroepelijk en kunnen fiscale gevolgen hebben. Eigendomsafspraken bepalen wie welk aandeel in een woning, rekening of ander goed bezit. Elk instrument heeft dus een eigen functie.
De beschermde aanspraken van kinderen en echtgenoot blijven relevant. Wie te veel nalaat of schenkt buiten het beschikbare deel, kan later met een vordering tot inkorting worden geconfronteerd. Ook verzekeringsclausules en pensioenrechten volgen eigen regels. Een los testament zonder controle van die andere lagen kan de gewenste bescherming missen.
Een herkenbaar voorbeeld
Drie volwassenen vormen duurzaam een gezin. Eén persoon is gehuwd met partner A en koopt samen met partner B een woning. Bij overlijden kan de echtgenoot wettelijke rechten hebben, terwijl partner B vooral bescherming uit de aankoopakte en een testament moet halen. Kinderen uit eerdere relaties kunnen eveneens beschermd erfgenaam zijn.
Een verdeling in gelijke emotionele delen is juridisch niet automatisch mogelijk. Eerst moet worden bepaald wie eigenaar is, welke schulden bestaan, welke reserve beschermd is en welk deel vrij beschikbaar blijft. Daarna kunnen testamenten en eventuele schenkingen op elkaar worden afgestemd, met aandacht voor belasting en liquiditeit.
Wat kan Notariaat Wellens doen?
Notariaat Wellens kan elk gezinslid afzonderlijk horen en vervolgens de gezamenlijke doelstellingen structureren. Breng eigendomstitels, relatievormen, kinderen, verzekeringen, leningen en eerdere schenkingen mee. Het kantoor kan tonen wat er zonder bijkomende regeling gebeurt en waar de belangrijkste beschermingshiaten liggen.
Daarna kunnen passende testamenten, aankoopclausules, samenlevingsovereenkomsten en schenkingen worden voorbereid. De juridische beslissing blijft persoonlijk en moet vrij worden genomen. Een periodieke herziening is nodig wanneer een relatie, eigendom, huwelijk, geboorte of eerdere planning verandert.