VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Eerst de eigendomssituatie
Een huwelijkscontract kan verschillende bedingen bevatten om de langstlevende te beschermen. De fiscale uitwerking hangt niet alleen af van de naam van het beding, maar ook van de eigendom vóór het overlijden. Een goed dat één echtgenoot alleen bezit, is juridisch iets anders dan een woning die beide echtgenoten in onverdeeldheid bezitten.
Voorafgaande beslissing 26040 onderzocht een verblijvingsbeding voor onverdeelde goederen en een toekenningsbeding voor eigen goederen. De Vlaamse Belastingdienst maakte daarbij onderscheid tussen roerende en onroerende goederen en tussen een bestaande onverdeeldheid en een verkrijging waarin de langstlevende voordien geen aandeel had.
Verkooprecht of verdeelrecht
Volgens de beslissing kan verkooprecht spelen wanneer de langstlevende via het toekenningsbeding een eigen onroerend goed van de eerststervende verkrijgt en voordien geen eigendomsrecht in dat goed had. Voor roerende goederen geldt die heffing niet op dezelfde manier.
Bij een onroerend goed dat beide echtgenoten al in onverdeeldheid bezitten, kan de uitwerking van een verblijvingsbeding daarentegen tot verdeelrecht leiden omdat de onverdeeldheid eindigt. Het verschil toont waarom een algemeen advies over een keuzebeding onvoldoende is. De eigendomstitel van ieder goed moet worden gelezen.
Een herkenbaar voorbeeld
Eén echtgenoot bezit alleen een appartement dat vóór het huwelijk werd gekocht. De gezinswoning is van beide partners samen. Zij willen dat de langstlevende bij overlijden kan kiezen om beide goederen volledig te verkrijgen. Dezelfde clausule kan voor elk goed een andere fiscale uitkomst hebben.
Voor het appartement begint de analyse bij de exclusieve eigendom. Voor de gezinswoning is er al een onverdeeldheid. Ook schulden, waarde, eerdere inbrengen en het gekozen huwelijksstelsel zijn relevant. Zonder overzicht kunnen bescherming en belasting onverwacht uit elkaar lopen.
Wat bespreekt u vóór de akte?
Leg voor elk onroerend goed de aankoopakte, het aandeel van elke echtgenoot, kredieten en latere wijzigingen klaar. Voeg ook de bestaande huwelijksovereenkomst en eventuele schenkingen toe. Bespreek vervolgens welke keuze de langstlevende werkelijk nodig heeft en of volle eigendom altijd wenselijk is.
Notariaat Wellens kan de goederen inventariseren, passende bedingen vergelijken en een raming van mogelijke heffingen laten aansluiten op de gewenste bescherming. De ruling blijft dossiergebonden en de belasting wordt beoordeeld volgens de feiten en regelgeving op het relevante moment. Zo krijgt elke keuze vooraf een helder juridisch en fiscaal kader.