VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Waarom aandelen aparte aandacht vragen
Aandelen vertegenwoordigen niet alleen waarde. Ze bepalen ook stemrecht, controle en beslissingsmacht in een onderneming. Bij overlijden kunnen aandelen volgens het erfrecht bij meerdere personen terechtkomen. Dat kan de besluitvorming vertragen of de verhouding tussen de langstlevende, kinderen en andere aandeelhouders veranderen.
Voorafgaande beslissing 26078 betrof echtgenoten die elk de helft van de aandelen in dezelfde vennootschap bezaten en ook rekening-courantvorderingen hadden. Zij wilden die specifiek omschreven vermogensbestanddelen in een wederzijds kanscontract opnemen om de continuïteit en de positie van de langstlevende te beschermen.
Bescherming heeft ook een prijs
Het beding bepaalde dat de betrokken aandelen niet zonder schriftelijk akkoord van de andere partij konden worden verkocht, verpand of bezwaard. Dat ondersteunt de wederkerigheid, maar beperkt tegelijk de individuele bewegingsvrijheid. Een bescherming die alleen naar overlijden kijkt, kan tijdens het leven dus onpraktisch worden.
De aanvraag voorzag ook in beëindiging bij relatiebreuk en in zaakvervanging wanneer goederen met wederzijds akkoord werden vervangen. De Vlaamse Belastingdienst beoordeelde uitsluitend de voorgelegde fiscale bepalingen. De burgerrechtelijke geldigheid en de samenhang met het vennootschapsrecht vragen een afzonderlijke controle.
Een herkenbaar voorbeeld
Een koppel heeft samen een adviesvennootschap opgebouwd. Ieder bezit vijftig procent van de aandelen. Hun dochter werkt nog niet in de onderneming. Wanneer één echtgenoot overlijdt, willen zij vermijden dat beslissingen onmiddellijk over verschillende erfgenamen worden verdeeld, maar zij willen ook ruimte behouden voor een latere investeerder.
Een strikt vervreemdingsverbod kan dan te knellend zijn als het niet op uitzonderingen en statuten wordt afgestemd. Ook een rekening-courantvordering heeft andere kenmerken dan aandelen. Elk vermogensbestanddeel moet daarom afzonderlijk worden beschreven, gewaardeerd en gekoppeld aan de juiste voorwaarden.
Hoe bouwt u een samenhangend plan?
Verzamel de statuten, het aandelenregister, aandeelhoudersovereenkomsten, rekening-courantstanden en informatie over kinderen of andere opvolgers. Noteer welke beslissingen de langstlevende alleen moet kunnen nemen en welke vrijheid beide aandeelhouders tijdens hun leven willen behouden.
Notariaat Wellens kan deze gegevens verbinden met huwelijksovereenkomst, testament en vennootschapsakte. Samen met accountant en fiscaal adviseur kan het kantoor alternatieven vergelijken en een passende akte voorbereiden. Zo wordt bedrijfscontinuïteit niet als losse fiscale techniek, maar als volledig juridisch plan behandeld. Zo wordt zichtbaar welke keuze de onderneming bestuurbaar houdt, zonder de positie van partner, kinderen of mede-aandeelhouders uit het oog te verliezen.