VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Waarom oude clausules een nieuwe lezing verdienen
Een huwelijkscontract wordt vaak voor een lange periode gesloten. Intussen kunnen het gezin, het vermogen en de wetgeving veranderen. Een contractuele erfstelling die vroeger bij de bedoeling paste, kan vandaag te ruim, te beperkt of te weinig flexibel zijn. De oplossing bestaat zelden uit één zin schrappen zonder de rest opnieuw te bekijken.
In voorafgaande beslissing 26061 wilden echtgenoten onder een stelsel van scheiding van goederen hun contractuele erfstelling verwijderen. In de plaats kwamen een optioneel verblijvingsbeding voor onverdeelde goederen en een optioneel toekenningsbeding voor eigen goederen. De langstlevende zou die bedingen alleen gebruiken voor zover hij of zij dat op het overlijdensmoment wenste.
De burgerrechtelijke kwalificatie komt eerst
VLABEL benadrukte dat het begrip huwelijksvoordeel in een stelsel van scheiding van goederen burgerrechtelijk niet eenvoudig is. De administratie sprak zich daarom niet uit over de burgerrechtelijke geldigheid of zakenrechtelijke werking van de ontworpen bedingen. Zij onderzocht de fiscale gevolgen in de mate dat de bedingen daadwerkelijk als geldige huwelijksvoordelen met zakenrechtelijke werking kwalificeren.
Onder die voorwaarde wordt de verkrijging door de langstlevende niet behandeld als een erfrechtelijke verkrijging, maar als een huwelijksvermogensrechtelijke verkrijging uit een overeenkomst onder bezwarende titel. In het beschreven dossier werden de onderzochte fictiebepalingen voor erfbelasting daarom niet toegepast. Die conclusie kan niet los van de precieze tekst en feiten worden gekopieerd.
Wat flexibiliteit praktisch betekent
Een optioneel beding kan de langstlevende keuzeruimte geven. Dat vraagt duidelijke antwoorden: op welke goederen slaat de optie, volledig of gedeeltelijk? Wanneer en hoe wordt de keuze uitgeoefend? Welke schulden volgen de goederen? Wat gebeurt er met vervanggoederen en hoe verhoudt de regeling zich tot kinderen of andere erfgenamen?
Stel dat echtgenoten samen een appartement bezitten en daarnaast elk eigen beleggingen hebben. Eén algemene formulering kan voor beide vermogenssoorten onvoldoende precies zijn. Een verblijvingsbeding voor de onverdeelde goederen en een toekenningsbeding voor eigen goederen hebben een ander voorwerp. De passiefregeling moet voorkomen dat alleen de activa worden bekeken.
Een herziening in vier stappen
Neem de bestaande huwelijksovereenkomst, eigendomstitels, rekeningoverzichten en eerdere schenkingen mee. Formuleer vervolgens wat de langstlevende minimaal nodig heeft en hoeveel keuze wenselijk is. Bespreek de positie van kinderen en de mogelijke belasting per optie. Leg daarna de gekozen regeling in een volledige wijzigingsakte vast.
Notariaat Wellens kan eerst de oude clausules juridisch duiden en daarna verschillende scenario's naast elkaar zetten. Wij werken de goederen, schulden, opties en formaliteiten samen uit en lichten toe waar fiscale behandeling afhankelijk blijft van burgerrechtelijke kwalificatie. Zo vormt de wijziging één coherent geheel.