VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Waarom de datum van de akte telt
De Vlaamse Belastingdienst actualiseerde op 5 mei 2026 een standpunt over contractuele erfstellingen of giften tussen echtgenoten die dateren van vóór 6 juni 1981. Zulke oude bepalingen komen vandaag nog voor in huwelijkscontracten of afzonderlijke notariële akten. Hun uitwerking kan niet veilig uit een moderne samenvatting worden afgeleid.
Het standpunt onderscheidt situaties volgens de bewoordingen van de oorspronkelijke gift. De langstlevende kan in bepaalde gevallen een keuze hebben om de contractuele gift te aanvaarden of daarvan af te zien. Welke goederen vervolgens via de gift dan wel via het wettelijk erfrecht worden verkregen, hangt af van de concrete tekst en de familiesituatie.
Lees gift en erfrecht samen
Een oude gift bestaat niet los van het latere erfrecht. Sinds de akte werd verleden kunnen gezinssamenstelling, vermogens, wetgeving en wensen sterk zijn veranderd. Er kunnen kinderen zijn, goederen kunnen verkocht of vervangen zijn en het huwelijksstelsel kan tussentijds zijn aangepast. Daarom moeten de akte, eventuele wijzigingsakten en de actuele nalatenschap samen worden gereconstrueerd.
Aanvaarden of verzaken is geen vrijblijvende administratieve stap. De beslissing kan de omvang en aard van de rechten van de langstlevende en andere erfgenamen beïnvloeden. Ook de fiscale verwerking volgt uit de juridische verkrijging. Eerst bepalen wat burgerrechtelijk gebeurt en pas daarna de aangifte invullen, voorkomt dat een verkeerde veronderstelling in de fiscale stukken terechtkomt.
Wat verzamelt u?
Denk aan een echtpaar dat in 1978 een wederzijdse gift liet opnemen. Bij het eerste overlijden is alleen een oude kopie teruggevonden en de kinderen gaan ervan uit dat de langstlevende automatisch alles krijgt. Een opzoeking toont echter dat de formulering een keuze veronderstelt. Zonder analyse is niet duidelijk welke combinatie van gift en wettelijk erfrecht geldt.
Verzamel de volledige huwelijksakte, latere wijzigingen, testamenten, eigendomstitels en de gezinssamenstelling. Noteer ook welke goederen nog bestaan en welke in de loop der jaren zijn vervangen. Breng vroegere aangiften of briefwisseling mee als die beschikbaar zijn. Notariaat Wellens kan authentieke afschriften opzoeken, de tekst juridisch duiden en de gevolgen van de mogelijke keuzes in gewone taal vergelijken. Omdat het standpunt een specifieke historische categorie behandelt, mag het niet op iedere gift tussen echtgenoten worden toegepast. Graag zekerheid over een oude clausule? Laat de akte tijdig onderzoeken.