VERDERE UITLEG · 3 MIN LEZEN
Zes voorwaarden die samen moeten kloppen
De Vlaamse Belastingdienst publiceerde op 7 oktober 2026 een bijgewerkt administratief standpunt over het verlaagde verkooprecht voor de enige eigen woning. Het standpunt verduidelijkt de toepassing van de bestaande regels voor verkoopovereenkomsten die vanaf 1 januari 2026 zijn gesloten. Het is dus geen nieuw tariefbesluit, maar een concrete leidraad voor de voorwaarden waaraan koper en verrichting moeten voldoen.
De kern bestaat uit zes punten. Alle kopers moeten natuurlijke personen zijn. Het moet gaan om een zuivere aankoop van volle eigendom van de woning, eventueel met normale aanhorigheden. Er mag in beginsel geen verhinderend bezit van een andere woning of bouwgrond zijn. Ten slotte moet elke koper zich binnen drie jaar na de authentieke akte op het adres inschrijven en daar minstens één jaar ononderbroken ingeschreven blijven.
De aankoopvorm en eigendomsrechten zijn doorslaggevend
Een verrichting kan onder het verkooprecht vallen zonder een zuivere aankoop te zijn. Een ruil, een vergoeding die niet uit een geldprijs bestaat of de verkrijging van een resterend onverdeeld aandeel voldoet volgens het standpunt niet automatisch aan de vereiste aankoopvorm. Uitgestelde betaling van een prijs in geld verhindert een zuivere aankoop daarentegen niet noodzakelijk, omdat dit een betalingsmodaliteit kan zijn.
Ook volle eigendom wordt per verkrijger bekeken. Wie alleen vruchtgebruik of blote eigendom aankoopt, geniet voor dat recht niet van het verlaagde tarief. Wanneer een natuurlijk persoon samen met een rechtspersoon één niet-afgesplitst pand koopt, kan zelfs het aandeel van de natuurlijke persoon buiten het gunsttarief vallen. Juridisch afgebakende delen kunnen anders worden beoordeeld als de afbakening correct in de akte is vastgelegd.
Een herkenbaar voorbeeld
Een koper bezit al een klein vakantiehuisje en koopt een woning om er zijn hoofdverblijfplaats te vestigen. Het vakantiehuisje kan een verhinderend onroerend bezit zijn wanneer het volgens zijn kenmerken voor huisvesting kan dienen. Dat wordt concreet beoordeeld. De benaming chalet of weekendverblijf alleen geeft dus geen veilig antwoord.
Een tweede voorbeeld is een koppel waarvan de ene partner al een deel van een woning bezit. Als zij samen het resterende aandeel verwerven, moet per koper worden onderzocht welk recht wordt gekocht en of het om een zuivere aankoop gaat. Het enkele resultaat dat zij samen uiteindelijk de volledige eigendom hebben, volstaat niet om elk gekocht recht aan het verlaagde tarief te onderwerpen.
Wat kan Notariaat Wellens doen?
Notariaat Wellens kan vóór een bod of verkoopovereenkomst de identiteit van de kopers, hun bestaande vastgoed, de contractvorm en de precieze eigendomsrechten controleren. Het kantoor kan ook nagaan of een causaal verband met de verkoop van een andere woning kan worden ingeroepen en welke bewijsstukken daarvoor nodig zijn.
Bezorg daarom tijdig een overzicht van al uw vastgoed, ook onverdeelde aandelen, buitenlandse eigendommen en vakantieverblijven. Vermeld wie welk recht wil kopen en wanneer u de woning werkelijk kunt betrekken. Zo kunnen de fiscale verklaringen correct in de akte worden opgenomen en worden onaangename navorderingen zoveel mogelijk voorkomen.