VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
Rechtstreeks naar de volgende generatie
Grootouders kunnen via een testament rechtstreeks een bedrag of goed aan een kleinkind nalaten. Dat kan nuttig zijn wanneer de eigen kinderen financieel al stevig staan en de jongere generatie studiekosten, een woning of een start als zelfstandige moet financieren. Zonder zo'n bepaling gaat het vermogen eerst volgens de wettelijke erfopvolging naar de kinderen, tenzij andere regels spelen.
De officiële Vlaamse achtergrond van 26 november 2025 beschrijft een belastingkrediet voor verkrijgingen in rechte lijn en tussen partners. Daardoor kan een legaat tot 12.500 euro per begunstigde volledig van erfbelasting worden geneutraliseerd. Bij een verkrijging boven 12.500 euro en tot 50.000 euro kan nog een aflopende vermindering gelden. De concrete berekening moet steeds aan de actuele aangifte en regelgeving worden getoetst.
De reserve begrenst de vrije ruimte
Een testament geeft keuzevrijheid, maar kinderen zijn reservataire erfgenamen. Samen hebben zij recht op de helft van de nalatenschap. De andere helft is in beginsel het beschikbare deel waarover de grootouder vrij kan beschikken, bijvoorbeeld ten voordele van één of meer kleinkinderen. Ook de rechten van een langstlevende huwelijkspartner kunnen de beschikbare goederen beïnvloeden.
De berekening gebeurt niet alleen op basis van het saldo op de overlijdensdatum. Vroegere schenkingen kunnen voor de samenstelling van de fictieve massa en de gelijkheid tussen erfgenamen relevant zijn. Een legaat dat vandaag passend lijkt, kan daardoor later te groot of ongelijk uitvallen wanneer het vermogen, de gezinssituatie of eerdere voordelen wijzigen.
Vergelijk met andere routes
Ouders kunnen een erfenis volledig verwerpen waardoor hun kinderen in hun plaats komen, maar dat is een alles-of-nietsbeslissing. Een erfgenaam kan onder strikte voorwaarden ook een deel van een ontvangen erfenis binnen het jaar via een doorgeefschenking overdragen. Beide routes hangen na het overlijden af van de keuze en situatie van de tussenliggende generatie.
Een rechtstreeks legaat laat de grootouder zelf vooraf beslissen. Het testament kan een vast bedrag, een percentage of een bepaald goed aanwijzen. Daarbij moeten voldoende liquiditeiten beschikbaar blijven voor schulden, erfbelasting en de positie van andere erfgenamen. Een notarieel testament verkleint bovendien het risico op discussie over vorm, echtheid en uitleg.
Wat kan Notariaat Wellens doen?
Notariaat Wellens kan uw familieboom, huwelijksstelsel, vermogen en eerdere schenkingen in één overzicht plaatsen. Het kantoor berekent de reserve en vrije ruimte en vergelijkt een bedrag per kleinkind met een percentage of andere planning. De actuele Vlaamse vermindering wordt daarbij opnieuw gecontroleerd.
Breng bestaande testamenten, schenkingsakten en een vermogensoverzicht mee. Het kantoor kan daarna een helder testament opstellen, registreren en bewaren en aangeven wanneer een herziening nodig is.