VERDERE UITLEG · 2 MIN LEZEN
De relatievorm verandert de juridische basis
Deze achtergrond steunt op een officiële publicatie van 4 februari 2026 en kondigt geen nieuwe wetswijziging aan. Wettelijke samenwoning ontstaat door een verklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Zij biedt bescherming, maar niet hetzelfde pakket aan rechten en plichten als een huwelijk.
Bij een huwelijk zonder huwelijksovereenkomst geldt het wettelijke stelsel. Goederen die tijdens het huwelijk met gemeenschappelijke middelen worden verworven, kunnen tot het gemeenschappelijk vermogen behoren, naast eigen vermogens van beide echtgenoten. Wettelijk samenwonenden behouden in beginsel hun eigen vermogens en delen alleen wat zij samen verwerven.
De aankoopakte blijft beslissend
Ongehuwde partners die samen kopen, zijn eigenaar volgens de aandelen die in de aankoopakte staan. Wie later meer aflost of renovaties betaalt, wordt daardoor niet automatisch voor een groter aandeel eigenaar. Bewijs en afspraken over ongelijke bijdragen zijn dus belangrijk voordat geld wordt geïnvesteerd.
Ook bij overlijden verschillen de gevolgen. Een langstlevende echtgenoot heeft een ruimere wettelijke positie. De wettelijk samenwonende partner heeft een beperkter wettelijk erfrecht dat onder voorwaarden kan worden gewijzigd. Feitelijk samenwonenden erven niet automatisch van elkaar. Kinderen en andere familieleden kunnen eveneens rechten hebben.
Een herkenbaar voorbeeld
Twee partners kopen elk voor de helft een woning, maar één partner betaalt de volledige renovatie. Zij zijn wettelijk samenwonend en denken dat de investering later vanzelf wordt verrekend. Zonder heldere overeenkomst kan onduidelijkheid ontstaan over terugbetaling, meerwaarde en bewijs wanneer de relatie eindigt of één partner overlijdt.
Een vergelijking kan uitwijzen dat de eigendomsverhouding moet worden herbekeken, dat een schuld-erkenning of samenlevingsovereenkomst past, of dat een testament nodig is. Trouwen kan ook een optie zijn, maar is geen standaardantwoord zonder analyse van beroep, kinderen, vermogen en schulden.
Wat kan Notariaat Wellens doen?
Notariaat Wellens kan tonen wat er vandaag gebeurt bij relatiebreuk en overlijden. Het kantoor legt aankoopakte, leningen, bijdragen, gezinssituatie en bestaande testamenten naast de gekozen relatievorm. Zo worden verschillen zichtbaar voordat u een nieuwe overeenkomst tekent.
Daarna kan het kantoor een passende huwelijksovereenkomst, samenlevingsovereenkomst, schulderkenning of testament voorbereiden. Breng eigendomsakten, kredietgegevens en een overzicht van belangrijke investeringen mee. Bespreek ook kinderen uit een eerdere relatie en eventuele ondernemingsrisico's. Het doel is een samenhangende regeling die zowel de dagelijkse geldafspraken als de bescherming op moeilijke momenten verduidelijkt.