FURTHER EXPLANATION · 2 MIN READ
Het verlaagde tarief heeft concrete voorwaarden
Deze achtergrond bespreekt voorafgaande beslissing 26013, genomen op 4 mei en gepubliceerd op 16 juni 2026. Voor een zuivere aankoop van de enige eigen woning geldt in Vlaanderen onder voorwaarden een verkooprecht van 2 procent. De koper moet onder meer de volle eigendom verkrijgen en tijdig zijn hoofdverblijfplaats vestigen.
Op de datum van de aankoop mag de koper in beginsel niet voor de geheelheid volle eigenaar zijn van een andere woning of bouwgrond. Wie een bestaande woning volledig en onder bezwarende titel verkoopt binnen de wettelijke termijn, kan onder voorwaarden toch in aanmerking komen. De vereiste verbintenis en het verband met de nieuwe aankoop moeten correct worden vastgelegd.
Een gedeeltelijke herschikking kan onvoldoende zijn
In het concrete dossier wilde een koper op dezelfde dag het vruchtgebruik van zijn oude woning aan zijn ouders en twee derde van de blote eigendom aan zijn broers verkopen. Hij behield zelf een derde van de blote eigendom. Tegelijk kocht hij met zijn echtgenote een nieuwe gezinswoning.
De administratie zag een eenheid van opzet tussen de gedeeltelijke verkoop en de nieuwe aankoop. De aangevoerde motieven van de ouders volstonden niet als eigen niet-fiscaal motief voor de koper. Daarom werd de gesplitste verkoop in deze beslissing als fiscaal misbruik beoordeeld en gold voor zijn aandeel 12 procent in plaats van 2 procent.
A recognisable example
Een eigenaar wil verhuizen maar de oude woning gedeeltelijk in de familie houden. Hij denkt dat het volstaat om niet langer de volledige eigendom te bezitten op de dag van de nieuwe aankoop. De familie plant daarom op dezelfde dag een overdracht van vruchtgebruik en blote eigendom.
De fiscale beoordeling kijkt verder dan een momentopname in de titel. De samenhang, timing en eigen motieven van de koper kunnen meewegen. Vaak is een echte volledige verkoop binnen de wettelijke termijn eenvoudiger te beoordelen, maar ook dan moeten de verbintenis, het causale verband en de inschrijving in de nieuwe woning correct worden opgevolgd.
Wat kan Notariaat Wellens doen?
Notariaat Wellens kan vóór het bod nagaan welk vastgoed u en uw medekoper bezitten en welke rechten daarop rusten. Het kantoor toetst de geplande verkoopdatum, de vereiste akteverklaringen en de termijn voor inschrijving op het nieuwe adres.
Bezorg de eigendomstitels van alle betrokken panden, eventuele verkoopovereenkomsten en de gezinssituatie. Het kantoor kan het normale tarief en het mogelijke verlaagde tarief naast elkaar berekenen, risico's benoemen en de akteplanning afstemmen. Zo voorkomt u dat een gedeeltelijke herschikking als vanzelfsprekende toegang tot 2 procent wordt behandeld.