FURTHER EXPLANATION · 2 MIN READ
Waarom is uitgestelde eigendomsoverdracht bijzonder?
Bij veel verkopen gaat de eigendom volgens de overeenkomst over zodra partijen akkoord zijn over goed en prijs. Partijen kunnen de eigendomsoverdracht echter uitstellen, bijvoorbeeld tot de notariële akte of tot een voorwaarde is vervuld. Overlijdt de verkoper vóór dat moment, dan is het goed nog deel van zijn vermogen.
Het bijgewerkte Vlaamse standpunt verduidelijkt hoe zo'n dossier in de aangifte van nalatenschap wordt verwerkt. Het geldt voor overlijdens vanaf de publicatiedatum van 21 september 2026. De precieze tekst van de onderhandse overeenkomst en de stand van de betalingen bepalen welke posten moeten worden opgenomen.
Welke posten worden aangegeven?
Het onroerend goed wordt voor zijn verkoopwaarde als onroerend actief aangegeven. Een reeds betaald voorschot komt als roerend actief in beeld. Voor het nog te betalen saldo bestaat in beginsel een roerende schuldvordering van de verkoper op de koper. Die vordering wordt eveneens in het actief opgenomen.
Tegenover het onroerend goed staat de verplichting om het te leveren. Die leveringsplicht wordt voor een waarde gelijk aan de verkoopwaarde in het passief aangegeven. Actief en passief mogen niet worden samengevat tot alleen een nettobedrag, omdat hun aard fiscaal relevant is.
Wat als een voorwaarde nog niet vervuld is?
Bij een verkoop onder opschortende voorwaarde kan de prijsvordering nog voorwaardelijk zijn. Werd die voorwaardelijke vordering al notarieel geschonken, dan vermeldt de initiële aangifte het onroerend goed, maar niet automatisch de voorwaardelijke prijsvordering of leveringsplicht als gewone posten. De schenking moet wel volgens de voorgeschreven regels worden toegelicht.
Wordt de voorwaarde later vervuld, dan kan een nieuwe aangifte nodig zijn. De leveringsplicht wordt dan onvoorwaardelijk en kan als passiefpost worden aangegeven. Het standpunt beschrijft ook wanneer ontheffing van te veel geheven erfbelasting kan worden gevraagd. Timing en bewijsstukken zijn dus belangrijk.
Hoe voorkomt u hiaten?
Bewaar de volledige verkoopovereenkomst, bijlagen, betalingsbewijzen, voorwaarden, schenkingsakten en correspondentie over de eigendomsoverdracht. Noteer welk bedrag al betaald is, welk saldo nog verschuldigd is en of de koper na het overlijden nog moet betalen. Laat geen betalingsschema los van de akte beoordelen.
Notariaat Wellens kan de juridische stand van de verkoop reconstrueren, de actief- en passiefposten voorbereiden en opvolgen of een latere gebeurtenis een nieuwe aangifte vereist. De aangifte moet aansluiten bij de werkelijke overeenkomst en niet alleen bij de economische indruk dat de woning al verkocht was.