FURTHER EXPLANATION · 2 MIN READ
Wanneer niemand de nalatenschap vertegenwoordigt
Na een overlijden kan tijdelijk onduidelijk zijn wie de nalatenschap vertegenwoordigt. Erfgenamen zijn misschien onbekend, hebben nog geen keuze gemaakt of hebben verworpen. In een lopende procedure kan dan een vertegenwoordiger nodig zijn om de rechten van de nalatenschap te bewaren. Een gerechtelijke aanstelling heeft eigen voorwaarden en gevolgen.
Het arrest met rolnummer 2025/FA/612 betrof een zeer specifieke procedure. VLABEL had in 2022 gevraagd om een beheerder ad hoc, omdat een procesvertegenwoordiger nodig was terwijl termijnen voor boedelbeschrijving en beraad nog liepen. De aanstellingsbeschikking bepaalde dat de kosten ten laste van de nalatenschap kwamen. Later werd dezelfde persoon curator van de onbeheerde nalatenschap.
Waarom de kosten niet naar VLABEL gingen
De curator vroeg later om ontheffing en om kosten en erelonen van 1.297,73 euro ten laste van VLABEL te leggen. Het hof stelde vast dat VLABEL niet om de benoeming als curator had verzocht en dat een groot deel van de activiteiten precies dat curatorsmandaat betrof.
Volgens het hof bestond geen rechtsgrond om de kosten aan VLABEL toe te wijzen. Het enkele feit dat VLABEL aanvankelijk om een bewindvoerder had gevraagd, volstond niet. De kosten van zo'n gerechtsmandataris zijn volgens het arrest geen gerechtskosten in de zin van artikel 1017 Gerechtelijk Wetboek. VLABEL was bovendien geen erfgenaam of algemene rechtsopvolger die de lasten van de nalatenschap moest dragen.
Geen algemene kostentabel
Dit arrest zegt niet dat kosten in iedere onbeheerde nalatenschap altijd op dezelfde persoon of op het actief vallen. De oorspronkelijke opdracht, de latere aanstelling, de tekst van de beschikking, de verrichte werkzaamheden en de beschikbare rechtsgrond zijn bepalend. Een arrest over een betwiste toewijzing vervangt geen analyse van een nieuw dossier.
Voor families is vooral belangrijk dat uitstel gevolgen kan hebben. Schulden, goederen, lopende contracten en procedures verdwijnen niet omdat nog niemand optreedt. Tegelijk mag niemand zomaar worden behandeld als definitieve erfgenaam zonder dat de erfkeuze is bekeken. Bewaren, inventariseren en tijdig gespecialiseerd advies vragen zijn daarom nuttige eerste stappen.
Welke voorbereiding helpt?
Verzamel overlijdensakte, testamentgegevens, familiegegevens, eigendomstitels, rekeningen, schulden en gerechtelijke stukken. Noteer wie al een erfkeuze heeft gemaakt en welke termijnen lopen. Maak geen vermenging tussen eigen geld en middelen van de nalatenschap. Een feitelijk overzicht helpt om de juiste vertegenwoordiging en vervolgstap te bepalen.
Notariaat Wellens kan de notariële gegevens en erfopvolging onderzoeken, de erfkeuzes toelichten en beschikbare stukken structureren. Waar een gerechtelijke benoeming of betwiste kostenbeslissing nodig is, werken wij samen met de bevoegde juridische professionals. Zo krijgt de nalatenschap een passende route zonder de rollen door elkaar te halen.