Bescherming die past
bij uw leven samen.

Als uw partner overlijdt, wordt eerst bekeken wat van u is en wat van uw partner was. Uw eigen goederen worden niet plots een erfenis. Pas daarna wordt bepaald wat u uit de erfenis krijgt. Daarom is uw huwelijkscontract zo belangrijk.

In het wettelijk stelsel blijven uw eigen goederen in beginsel van u. Het netto gemeenschappelijke vermogen wordt in beginsel bij helften verdeeld nadat de nodige vergoedingen zijn afgerekend. Loon dat tijdens het huwelijk werd opgebouwd is doorgaans gemeenschappelijk, ook als het op een rekening op één naam staat.

Bij scheiding van goederen blijven eigen inkomsten en vermogens in beginsel gescheiden. Samen aangekochte goederen moeten wel worden verdeeld. Een verrekenbeding, toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen (TIGV), een aanvullend gezamenlijk deel in het huwelijkscontract of andere clausule kan bijkomende rechten geven. Minder hebben verdiend betekent bij zuivere scheiding van goederen niet vanzelf recht hebben op de helft van de vermogensgroei van de andere.

Een ingebrachte woning keert niet uitsluitend wegens haar vroegere eigen karakter automatisch zonder afrekening terug. Lees de eventuele terugnameclausule. Een keuzebeding voor overlijden is evenmin zonder meer van toepassing bij echtscheiding.

Eerst wordt uw huwelijksvermogen afgerekend. Pas dan staat vast wat in de nalatenschap van de overledene zit. Vervolgens bepalen wet en testament wie daarvan wat krijgt. Daardoor kan hetzelfde testament bij twee verschillende huwelijksstelsels een andere praktische uitkomst hebben.

Met kinderen krijgt de echtgenoot volgens het wettelijke erfrecht in beginsel vruchtgebruik van de nalatenschap en krijgen de kinderen blote eigendom. Vruchtgebruik biedt gebruik en inkomsten, maar niet dezelfde vrijheid als volle eigendom. Voor een verkoop van de volle eigendom is normaal ook hun medewerking nodig.

Vraag daarom concreet: kan ik hier blijven wonen, kan ik zelfstandig verhuizen en heb ik voldoende geld? Een keuzebeding of andere passende regeling kan de mogelijkheden veranderen. In een samengesteld gezin hoort ook de bestemming bij het tweede overlijden uitdrukkelijk bij de bespreking.

Welke keuze helpt u bereiken wat u wilt? Dat hangt ook af van uw bestaande afspraken en de rechten van uw partner, kinderen of anderen.

Volgens het wettelijke erfrecht krijgt de langstlevende in beginsel het vruchtgebruik van de nalatenschap en krijgen de kinderen de blote eigendom. De langstlevende kan goederen gebruiken en inkomsten ontvangen, maar heeft niet voor elke handeling dezelfde vrijheid als een volle eigenaar.

De echtgenoot geniet in beginsel ook een reserve: het vruchtgebruik van de helft van de berekeningsmassa, met minstens het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad. Er bestaan wettelijke uitzonderingen. De reserve van kinderen en die van de echtgenoot moeten samen worden beoordeeld.

In samenloop met bepaalde nauwe familieleden erft de echtgenoot in beginsel de gemeenschappelijke goederen en het aandeel van de overledene in goederen die uitsluitend tussen de echtgenoten onverdeeld zijn, in volle eigendom. Voor andere eigen goederen kan de echtgenoot vruchtgebruik en de familie blote eigendom krijgen.

Welke familieleden overblijven, is dus beslissend. Verder verwijderde familie heeft niet dezelfde positie als ouders, broers of zussen. Een testament kan nuttig zijn als u wilt dat ook eigen goederen volledig naar uw echtgenoot gaan.

Ieder kind is in de eerste plaats erfgenaam van zijn eigen ouder. Een stiefkind erft niet automatisch van een stiefouder. Wat de langstlevende in volle eigendom krijgt, komt later ook niet vanzelf bij alle kinderen uit beide relaties terecht.

Bespreek per goed wie het moet kunnen gebruiken, wie erover moet kunnen beslissen en wie uiteindelijk eigenaar moet worden. Sommige huwelijksvoordelen zijn tegenover niet-gemeenschappelijke kinderen onderworpen aan bijzondere grenzen.

Laat die twee stappen apart tonen. Wat al van uw partner is, hoeft die niet te erven.

Vraag ook naar eigen inbreng, minder werken en gezamenlijk betaalde investeringen.

Vruchtgebruik en volle eigendom geven verschillende mogelijkheden.